ลมหนาวพัดผ่านมาพาให้หลายคนสดชื่น โดยเฉพาะสาวๆ ดูจะตื่นเต้นเป็นพิเศษที่ได้โอกาสนำเสื้อไหมพรมขนฟูหนามาสวมใส่
นี่คงเป็นเหตุผลที่ทำให้มนุษย์แผ่ขยายถิ่นอาศัยไปได้ทั่วโลก เพราะสามารถถอดเปลี่ยนเสื้อผ้าให้หนาบางเหมาะแก่ภูมิอากาศได้อย่างรวดเร็ว แต่สัตว์ป่านั้นไม่สามารถสลัดขนให้หลุดหรือเร่งขนให้หนาขึ้นในทันทีได้ ต้องอาศัยการสร้างขนหรือสะสมไขมันนานนับเดือนเพื่อต่อสู้กับความหนาว
เมื่อสภาวะของธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมเปลี่ยนแปลง สัตว์อาจต้องปรับตัวด้วยการย้ายถิ่นที่อยู่อาศัย นักวิทยาศาสตร์คาดการณ์ว่าเมื่อโลกร้อนขึ้น สัตว์จะอพยพเคลื่อนย้ายตามหาอากาศเย็นโดยหนีขึ้นภูเขาที่มีความสูงมากขึ้น หรือเข้าไปใกล้ขั้วโลกยิ่งขึ้น
อย่างไรก็ตาม การอพยพย้ายถิ่นฐานอาจให้ผลแค่เพียงอุณหภูมิที่เย็นสบายขึ้น แต่เพราะพรรณไม้โดยรอบและอาหารที่สัตว์นั้นหากินไม่ได้เคลื่อนย้ายตาม ทำให้อาจอดตายได้ อีกทั้งพื้นที่ใหม่ย่อมมีสัตว์เจ้าถิ่นอยู่ จึงต้องต่อสู้แย่งอาหารและถิ่นอาศัยกัน การปรับตัวของสิ่งมีชีวิตบางครั้งก็ “ผิดพลาด” เกิดสภาวะ “กับดักทางนิเวศวิทยา” (ecological trap) เนื่องจากสัตว์ปรับตัวผิดทิศทาง
นักวิจัยจาก University of Exeter ค้นพบว่าสภาวะโลกร้อนทำให้อากาศในบางวันของฤดูใบไม้ผลิมีอุณหภูมิสูงเกินกว่าปกติ นกจับแมลงมงกุฎน้ำตาล (Chestnut-crowned babbler, Pomatostomus ruficeps) ซึ่งอาศัยอยู่กลางทะเลทรายในออสเตรเลียพยายามปรับตัว พออากาศเริ่มอุ่นขึ้นมาชั่วคราว นกเข้าใจผิดว่าฤดูร้อนกำลังจะมาถึง จึงรีบผสมพันธุ์วางไข่ให้เร็วขึ้น แต่แท้จริงแล้วอากาศกำลังแปรปรวน อบอุ่นได้ไม่นานก็กลับมาเย็นอีกครั้ง
โดยปกติแล้วแม่นกต้องกกไข่ให้อุณหภูมิสูงเกิน 25 องศาเซลเซียสขึ้นไป ลูกนกจึงจะอยู่รอด โดยพัฒนาการของลูกนกในไข่จะดีและเติบโตเร็วที่สุดที่อุณหภูมิ 38 องศาเซลเซียส ซึ่งการกกไข่ในสภาวะอากาศหนาวต้องใช้พลังงานมากยิ่งขึ้น เมื่ออากาศกลับมาหนาวอีกครั้ง แทนที่แม่นกจะกกไข่ให้ความอบอุ่นแก่ลูกน้อยนานยิ่งขึ้น กลับสงวนพลังงาน รักษาความอบอุ่นให้แก่ตนเองเพื่อความอยู่รอด จึงให้เวลาในการกกไข่น้อยลง ส่งผลทำให้อัตราการฟักไข่และอยู่รอดของลูกนกลดน้อยลงไป
หากในอนาคตอากาศยังแปรปรวนและแม่นกจับแมลงมงกุฎน้ำตาลนี้ยังปรับตัวผิดพลาด ล้มเหลวในการกกไข่ฟักลูกนกหลายปีติดต่อกัน ประชากรนกย่อมลดน้อยลงจนอาจสูญพันธุ์ได้
สภาพอากาศที่แปรปรวนล้วนส่งผลกระทบเป็นทอดๆ จากชีวิตหนึ่งสู่อีกชีวิตหนึ่งจนยากที่จะคาดคะเนได้ แม้มนุษย์จะหลีกหนีความร้อนหนาวด้วยการเปิดแอร์หรือฮีตเตอร์ เปลี่ยนเสื้อผ้าให้หนาหรือบางเข้ากับความแปรปรวนของสภาพภูมิอากาศ แต่สัตว์ป่าอื่นๆ ที่อยู่ร่วมกับเราในห่วงโซ่อาหารตามธรรมชาตินั้นไม่สามารถปรับสภาพร่างกายได้ทัน
หนทางเดียวที่จะช่วยให้ระบบนิเวศยังสมดุล ทุกชีวิตอยู่รอดร่วมกันบนโลกใบนี้ เราทุกคนต้องช่วยกันบรรเทาและแก้ไขสภาวะโลกร้อนให้ได้
