การเสด็จเยี่ยมประเทศไทยของเจ้าชายฟิลิป ดยุกแห่งเอดินบะระ องค์ประธานกองทุนคุ้มครองสัตว์ป่าของโลก เมื่อวันที่ 12-14 ตุลาคม พ.ศ. 2526 ทำให้การเคลื่อนไหวด้านการอนุรักษ์ในประเทศไทยได้รับการกระตุ้นเตือนครั้งสำคัญในประวัติศาสตร์ของการอนุรักษ์
ตั้งแต่เดือนเมษายน ทางกองทุนคุ้มครองสัตว์ป่าของโลกได้ส่งข่าวการจะเสด็จมาเยือนประเทศไทยของเจ้าชายฟิลิป จึงได้มีการประชุมกันเพื่อหาทางให้การเสด็จเยือนที่นานจะมีสักครั้งได้ประโยชน์ในด้านการอนุรักษ์ต่อประเทศมากที่สุด ในที่สุดได้ตกลงใจที่จะจัดงานเลี้ยงเพื่อดำเนินงานหากองทุนก่อตั้งมูลนิธิฯ ขึ้นมา โดยกรรมการหลายฝ่ายได้เริ่มศึกษาหาแนวทางและการจัดการเลี้ยงขึ้น
สมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินีนาถ ทรงมีความสนพระราชหฤทัยในด้านการอนุรักษ์สัตว์ป่าอยู่แล้ว เมื่อได้รับการกราบบังคมทูลเชิญเป็นองค์อุปถัมภกของนิยมไพรสมาคม ซึ่งเป็นผู้จัดงานเลี้ยงนี้ขึ้นอย่างเป็นทางการ ได้ทรงมีพระมหากรุณาธิคุณตอบรับเป็นองค์ประธานของงานเลี้ยง โดยมีวัตถุประสงค์หลักที่จะหาเงินทุนก่อตั้งมูลนิธิคุ้มครองสัตว์ป่าและพรรณพืชแห่งประเทศไทย ซึ่งดำเนินงานคล้ายคลึงกับงานของกองทุนคุ้มครองสัตว์ป่าของโลก ด้วยพระมหากรุณาธิคุณในการช่วยจัดตั้ง มูลนิธิฯ จึงได้เป็นกองทุนที่ได้รับการยกเว้นภาษี จะเป็นโอกาสให้มีผู้บริจาคสมทบทุนมูลนิธิฯ ได้ดีขึ้น สัญลักษณ์ของมูลนิธิฯ ใช้รูปของกูปรี (Bos sauveli) วัวป่าที่หายาก อาศัยอยู่ตามชายแดนติดต่อระหว่างประเทศกัมพูชา ประเทศลาว และประเทศไทย
ความสำเร็จของงานเลี้ยงในคืนนั้นมิใช่เกิดจากการทำงานของคณะกรรมการเพียงฝ่ายเดียว ยังมีบุคคลจากหลายฝ่ายมีส่วนเข้ามาช่วยเหลือมาก มิฉะนั้นแล้วผลสำเร็จของงานอาจจะออกมาแตกต่างจากนี้ สมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินีนาถ และนางสนองพระโอษฐ์ทรงช่วยเหลือในด้านการขายบัตรงานเลี้ยง คุณมีชัย วีระไวทยะ และมิสเตอร์จอห์น ดีนน์ เป็นผู้ที่สามารถทำให้ภาพเขียนสีน้ำเงินรูปกูปรีมีผู้ประมูลไปในราคาสูงถึง 1 ล้านบาท ทั้งนี้ ผู้ที่ประมูลได้ คือ คุณบางกอก เชาว์ขวัญยืน ได้กรุณาถวายภาพนั้นแก่เจ้าชายฟิลิป เพื่อนำไปติดตั้งในสำนักงานใหญ่ของกองทุนคุ้มครองสัตว์ป่าของโลกที่เมืองแกลนด์ ประเทศสวิตเซอร์แลนด์ อีกด้วย
ยังมีบุคคลอีกหลายท่าน มิได้ระบุนามไว้ ณ ที่นี้ ที่มีส่วนช่วยอย่างไม่เห็นแก่ความเหนื่อยและความน่าเบื่อของการจัดงาน สนับสนุนและช่วยเหลือจนงานเลี้ยงสำเร็จลุล่วงไปอย่างดียิ่ง เราขอแสดงความขอบคุณและสำนึกในบุญคุณของท่านทั้งหลายจากใจจริงมา ณ โอกาสนี้ด้วย
การที่สามารถจัดหาเงินทุนสุทธิได้ถึง 3 ล้าน 8 แสนบาท จากงานเลี้ยงในคืนนั้น นับเป็นนิมิตหมายที่ดีต่อการอนุรักษ์ในประเทศไทย งานในอดีตเคยล้มเหลวหรือหย่อนประสิทธิภาพ เนื่องมาจากการขาดแคลนทุนทรัพย์ในการดำเนินงาน แต่ขณะนี้มิได้หมายความว่าอุปสรรคของเราจะหมดไป เงินจำนวนดังกล่าวนับได้ว่าน้อยมากในการที่คิดจะนำมาใช้ในโครงการอนุรักษ์ของประเทศทั้งหมด จึงได้นำเอาเงินจำนวนเข้าฝากบัญชีประจำธนาคาร ดอกเบี้ยที่ได้จะนำเอามาใช้เป็นเพียงค่าจ้างเจ้าหน้าที่ประจำของมูลนิธิฯ ซึ่งก็ดีกว่าสมัยที่งานอนุรักษ์ทำโดยอาสาสมัครเท่านั้น ก่อนที่จะเริ่มลงมือดำเนินงานโครงการอนุรักษ์ ที่สำคัญ จะต้องมีการระดมหาทุนเพิ่มเติมอีกในรูปแบบต่างๆ ก่อนที่จะเริ่มโครงการที่จะได้ผลอย่างจริงจัง จึงเป็นหน้าที่หลักของคณะกรรมการมูลนิธิฯ ที่จะต้องดำเนินการจัดหาทุนในช่วงระยะการก่อตั้งนี้ เพื่อให้เกิดความเข้าใจและความประทับใจในการอนุรักษ์ของประเทศ รวมทั้งได้รับความเชื่อถือและมีประสิทธิภาพมากกว่านี้
งานด้านการอนุรักษ์ในประเทศไทยได้เริ่มทำติดต่อกันมานานกว่า 30 ปี ฟันฝ่าอุปสรรคที่ไม่อาจจะแก้ให้ลุล่วงไปได้ เพราะฉะนั้นการเสด็จเยือนประเทศไทยของเจ้าชายฟิลิป ประธานกองทุนคุ้มครองสัตว์ป่าของโลกในครั้งนี้ จึงเปรียบเสมือนการจุดดวงประทีปดวงน้อยในความมืด เทียนที่สมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินีนาถ และเจ้าชายฟิลิปได้ทรงมีพระมหากรุณาธิคุณจุดขึ้น และพระราชทานให้แก่แขกผู้มีเกียรติทุกท่านก่อนที่งานเลี้ยงจะยุติลงในคืนนั้น จะเป็นมากกว่าแสงเทียนแห่งความหวังด้านการอนุรักษ์ จึงเป็นหน้าที่ของเราทุกคนที่จะประคับประคองแสงเทียนนี้ต่อไป และร่วมมือกระพือให้ลุกโชติช่วงเป็นเปลวไฟที่ร้อนแรง จนกว่างานอนุรักษ์จะได้รับความเข้าใจและปฏิบัติโดยประชาชนทุกคนในประเทศ
ตลอดเวลาเพียงไม่ถึงสองวันที่เจ้าชายฟิลิปเสด็จประทับอยู่ในประเทศไทยนั้น ทรงมีภารกิจที่จะต้องทรงกระทำมากมาย ถึงแม้ว่าการเสด็จเยือนครั้งนี้เกิดจากการติดต่อในระยะแรกระหว่างนิยมไพรสมาคมกับกองทุนคุ้มครองสัตว์ป่าของโลกเท่านั้น ดูเหมือนว่าทุกหน่วยราชการและเอกชนที่เกี่ยวข้องจะมุ่งเข้ามารับเสด็จอย่างพร้อมเพรียงกัน สำนักนายกรัฐมนตรีจัดงานเลี้ยงพระกระยาหารกลางวัน มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ถวายปริญญาดุษฎีบัณฑิตกิตติมศักดิ์ทางวนศาสตร์ สถานทูตอังกฤษร่วมกับชาวอังกฤษในประเทศไทย จัดงานเลี้ยงน้ำชาตอนบ่ายถวาย เจ้าชายฟิลิปเสด็จเข้าเฝ้าพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว การเสด็จพบปะกับข้าราชการของรัฐที่เกี่ยวข้องกับการอนุรักษ์ในประเทศไทย การเสด็จพระราชทานสัมภาษณ์แก่หนังสือพิมพ์ จึงทำให้เห็นได้อย่างชัดเจนว่าช่วงเวลาเพียง 48 ชั่วโมงในประเทศไทย เจ้าชายฟิลิปทรงต้องปฏิบัติพระราชกรณียกิจอย่างมากมายเพียงใด
ที่มา: ข่าวนิยมไพร เดือนธันวาคม ปี 2526 พิมพ์โดยนิยมไพรสมาคม และมูลนิธิคุ้มครองสัตว์ป่าและพรรณพืช แห่งประเทศไทย ในพระบรมราชินูปถัมภ์
เรื่อง: นายวิรัช จันทรัศมี
